99 C¢U HáI - §¸P VÒ BIÓN, §¶O

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n
Chñ tÞch Héi ®ång
TS. NguyÔn ThÕ Kû
Phã Chñ tÞch Héi ®ång
TS. NguyÔn Duy Hïng
Thµnh viªn
TS. NguyÔn An Tiªm
TS. KhuÊt Duy Kim H¶i
NguyÔn Vò Thanh H¶o

,

n
Ói

i

b

á
h
u
©
c
Ò 99
v

3

ChØ ®¹o biªn so¹n
PGS.TS. Ph¹m V¨n Linh
Ban biªn so¹n
CN. NguyÔn Duy ChiÕn
PGS.TS. NGuyÔn Chu Håi
CN. Vò Ngäc Minh
CN. NGuyÔn V¡n Xu©n
ThS. NguyÔn §×nh M¹nh
TS. §ç Ph−¬ng Th¶o
KS. NguyÔn Phó Quèc
Víi sù tham gia ®ãng gãp cña c¸c chuyªn gia vµ tæ chøc:
TS. TrÇn C«ng Trôc, TS. Lª Quý Quúnh,
Trung −¬ng §oµn Thanh niªn Céng s¶n Hå ChÝ Minh,
B¸o Tuæi trÎ Thñ ®«,
§oµn Tr−êng Khoa häc tù nhiªn - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi...

LêI NHµ XUÊT B¶N

BiÓn ViÖt Nam lµ mét bé phËn kh«ng t¸ch rêi vµ
chiÕm vÞ trÝ träng yÕu trong b×nh ®å BiÓn §«ng - mét
khu vùc ®Þa lý giµu tµi nguyªn thiªn nhiªn, nh−ng
còng chøa ®ùng nhiÒu m©u thuÉn lîi Ých liªn quan ®Õn
c¸c tranh chÊp chñ quyÒn biÓn, ®¶o phøc t¹p vµ kÐo dµi
trong lÞch sö.
BiÓn g¾n bã víi bao thÕ hÖ ng−êi ViÖt, lµ kh«ng gian
sinh tån vµ ph¸t triÓn cña d©n téc ta, lµ chç dùa sinh
kÕ cho hµng triÖu ng−êi d©n ViÖt Nam tõ x−a ®Õn nay.
Trong vïng "biÓn b¹c", mçi hßn ®¶o kh«ng chØ nh−
nh÷ng thái "vµng xanh" mµ cßn lµ mét cét mèc chñ
quyÒn tù nhiªn cña quèc gia. BiÓn thiªng liªng lµ vËy,
nªn viÖc b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn v× sù tr−êng tån cña biÓn,
®¶o quª h−¬ng lµ sù nghiÖp cña toµn §¶ng, toµn qu©n
vµ toµn d©n ta.
§Ó b¶o vÖ chñ quyÒn biÓn, ®¶o cña Tæ quèc, tr−íc
tiªn, tuæi trÎ n−íc ta ph¶i hiÓu thÊu ®¸o c¸c vÊn ®Ò vÒ
tµi nguyªn vµ m«i tr−êng biÓn; vÒ kh«ng gian biÓn, ®¶o
cña ®Êt n−íc; vÒ chñ quyÒn, quyÒn chñ quyÒn vµ quyÒn
tµi ph¸n quèc gia ®èi víi c¸c vïng biÓn, ®¶o; vÒ chñ
tr−¬ng cña §¶ng, chÝnh s¸ch vµ ph¸p luËt cña Nhµ n−íc

5

ta ®èi víi nh÷ng vÊn ®Ò biÓn, ®¶o nãi chung vµ BiÓn
§«ng nãi riªng.
Thùc hiÖn §Ò ¸n trang bÞ s¸ch cho c¬ së x·, ph−êng,
thÞ trÊn cña Ban Tuyªn gi¸o Trung −¬ng, nh»m tõng
b−íc n©ng cao nhËn thøc ®óng ®¾n, ®Çy ®ñ vµ s©u s¾c
vÒ vÞ trÝ, vai trß cña biÓn, ®¶o ®èi víi sù nghiÖp x©y
dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc trong thêi kú héi nhËp vµ ph¸t
triÓn ®Êt n−íc, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù
thËt phèi hîp víi Ban Tuyªn gi¸o Trung −¬ng xuÊt b¶n
cuèn s¸ch 99 c©u hái - ®¸p vÒ biÓn, ®¶o. Cuèn s¸ch
®−îc hoµn thµnh dùa trªn c¬ së kÕ thõa cuèn s¸ch "100
c©u hái - ®¸p vÒ biÓn, ®¶o dµnh cho tuæi trÎ ViÖt Nam".
Cuèn s¸ch ®−îc chia lµm ba phÇn, nªu tæng quan vÒ
vÞ trÝ, vai trß vµ tiÒm n¨ng cña biÓn, ®¶o ViÖt Nam, vÒ
c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn c¸c quyÒn vµ b¶o vÖ quyÒn cña
ViÖt Nam ë BiÓn §«ng, vÒ x©y dùng vµ ph¸t triÓn c¸c
lÜnh vùc liªn quan ®Õn biÓn, ®¶o ViÖt Nam.
Xin giíi thiÖu cuèn s¸ch cïng b¹n ®äc.
Th¸ng 3 n¨m 2014
NHµ XUÊT B¶N CHÝNH TRÞ QUèC GIA - Sù THËT

6

MôC LôC
Trang

Lêi Nhµ xuÊt b¶n

5
PhÇn mét

Hái - ®¸p vÒ vÞ trÝ, vai trß
vµ tiÒm n¨ng cña biÓn, ®¶o
ViÖt Nam

17

C©u 1. VÞ trÝ, ®iÒu kiÖn tù nhiªn cña BiÓn §«ng?

17

C©u 2. Vai trß cña BiÓn §«ng ®èi víi thÕ giíi
vµ ViÖt Nam?

18

C©u 3. §Æc ®iÓm ®Þa lý c¬ b¶n cña c¸c vïng
biÓn ViÖt Nam?

22

C©u 4. ViÖt Nam cã bao nhiªu tØnh, thµnh phè cã
biÓn? H·y kÓ tªn c¸c tØnh, thµnh phè ®ã.

24

C©u 5. Vµi nÐt c¬ b¶n vÒ c¸c khu vùc biÓn, h¶i
®¶o cña ViÖt Nam trªn BiÓn §«ng?

25

C©u 6. Nh÷ng nÐt chÝnh vÒ vÞ trÝ ®Þa lý vµ ®iÒu
kiÖn tù nhiªn cña quÇn ®¶o Hoµng Sa?

28

C©u 7. QuÇn ®¶o Hoµng Sa bao gåm nh÷ng
nhãm ®¶o chÝnh nµo?

30

C©u 8. Nh÷ng nÐt chÝnh vÒ vÞ trÝ ®Þa lý vµ ®iÒu
kiÖn tù nhiªn cña quÇn ®¶o Tr−êng Sa?

35

C©u 9. Nh÷ng nhãm ®¶o chÝnh cña quÇn ®¶o
Tr−êng Sa?

37

7

C©u 10. ThÕ nµo ®−îc gäi lµ vÞnh? Tªn c¸c vÞnh
lín cña ViÖt Nam?

46

C©u 11. Kh¸i qu¸t vÒ c¸c nguån tµi nguyªn
quan träng ë c¸c vïng biÓn cña ViÖt
Nam trong BiÓn §«ng?
C©u 12. TiÒm n¨ng dÇu khÝ ë vïng biÓn ViÖt Nam?

48
51

C©u 13. TiÒm n¨ng, tr÷ l−îng h¶i s¶n cña vïng
biÓn ViÖt Nam?
C©u 14. TiÒm n¨ng vÒ n¨ng l−îng biÓn cña ViÖt Nam?

54
57

C©u 15. TiÒm n¨ng b¨ng ch¸y cña vïng biÓn
ViÖt Nam?

59

C©u 16. Nh÷ng b·i biÓn du lÞch næi tiÕng ViÖt Nam?

60

C©u 17. Nh÷ng lÔ héi ®Æc s¾c cña c¸c ®Þa ph−¬ng
ven biÓn ViÖt Nam?

62

C©u 18. Vai trß quan träng cña m«i tr−êng biÓn
®èi víi ®êi sèng con ng−êi?

64

C©u 19. Nh÷ng yÕu tè chñ yÕu g©y « nhiÔm m«i
tr−êng biÓn?
C©u 20. C¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng biÓn?

65
67

PhÇn hai
Hái - §¸p vÒ
c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn
c¸c quyÒn vµ b¶o vÖ c¸c quyÒn
cña ViÖt Nam trong BiÓn §«ng

72

C©u 21. Trong BiÓn §«ng hiÖn nay ®ang tån
t¹i nh÷ng lo¹i tranh chÊp g×?

72

C©u 22. Nguyªn t¾c ph¸p lý vÒ quyÒn thô ®¾c
l·nh thæ trong luËt ph¸p vµ thùc tiÔn
quèc tÕ?

8

73

C©u 23. Thùc tr¹ng tranh chÊp chñ quyÒn l·nh
thæ vµ vÞ trÝ chiÕm ®ãng cña c¸c bªn
tranh chÊp ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa
vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa thuéc chñ quyÒn
cña ViÖt Nam?
C©u 24. Ph−¬ng thøc thô ®¾c l·nh thæ cña ViÖt
Nam ®èi víi quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
quÇn ®¶o Tr−êng Sa lµ g×?
C©u 25. Nhµ n−íc phong kiÕn ViÖt Nam ®· chiÕm
h÷u vµ thùc thi chñ quyÒn ®èi víi quÇn
®¶o Hoµng Sa vµ quÇn ®¶o Tr−êng Sa
nh− thÕ nµo?
C©u 26. Víi t− c¸ch lµ ®¹i diÖn cña Nhµ n−íc
ViÖt Nam vÒ ®èi ngo¹i, Céng hßa Ph¸p
®· tiÕp tôc thùc thi chñ quyÒn cña ViÖt
Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa nh− thÕ nµo?
C©u 27. ViÖc thùc thi chñ quyÒn cña ViÖt Nam
®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa giai ®o¹n 1945 - 1975?
C©u 28. ViÖt Nam thùc thi chñ quyÒn cña ViÖt
Nam ®èi víi hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa tõ n¨m 1975 ®Õn nay?
C©u 29. Vµi nÐt kh¸i qu¸t vÒ To¶n tËp Thiªn
Nam tø chÝ lé ®å th− - mét trong
nh÷ng t¸c phÈm ®Çu tiªn ®Ò cËp chñ
quyÒn cña ViÖt Nam ë Hoµng Sa,
Tr−êng Sa?
C©u 30. Tr−êng Sa vµ Hoµng Sa ®−îc ghi chÐp
kh¸ kü trong mét sè th− tÞch cæ vµ ®−îc
thÓ hiÖn râ rµng trong c¸c ch©u b¶n (v¨n
b¶n qu¶n lý hµnh chÝnh nhµ n−íc cña
triÒu ®×nh nhµ NguyÔn). KÓ tªn mét sè

77

81

82

85

89

95

98

100

9

bé s¸ch vµ c¸c ch©u b¶n tiªu biÓu?
C©u 31. Vµi nÐt vÒ ®éi Hoµng Sa vµ ®éi B¾c H¶i?

103

C©u 32. Vµi nÐt vÒ LÔ Khao lÒ thÕ lÝnh. Nghi lÔ

nµy ®−îc tæ chøc ë ®©u? Trong thêi
gian nµo? ý nghÜa cña nghi lÔ nµy?

106

C©u 33. Vµi nÐt vÒ mét sè b¶n ®å cæ tiªu biÓu thÓ
hiÖn quÇn ®¶o Hoµng Sa, quÇn ®¶o
Tr−êng Sa thuéc l·nh thæ cña ViÖt Nam?

108

C©u 34. C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ LuËt biÓn
n¨m 1982 ra ®êi nh− thÕ nµo?

114

C©u 35. Nh÷ng néi dung chÝnh cña C«ng −íc
Liªn hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982?

116

C©u 36. Vai trß vµ ý nghÜa cña C«ng −íc Liªn
hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982?

117

C©u 37. Kh¸i niÖm chñ quyÒn, quyÒn chñ quyÒn

vµ quyÒn tµi ph¸n ®−îc hiÓu nh− thÕ
nµo trong C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ
LuËt biÓn n¨m 1982?

118

C©u 38. C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ LuËt
b iÓn n¨m 1982 quy ®Þnh c¸c vïng

biÓn nµo thuéc chñ quyÒn cña c¸c
quèc gia ven biÓn?

119

C©u 39. C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ LuËt biÓn

n¨m 1982 quy ®Þnh c¸c vïng biÓn nµo
thuéc quyÒn chñ quyÒn vµ quyÒn tµi
ph¸n cña c¸c quèc gia ven biÓn?

122

C©u 40. Kh¸i niÖm ®−êng c¬ së ®Ó tÝnh chiÒu

réng l·nh h¶i? §Æc ®iÓm ®−êng c¬ së
cña ViÖt Nam?

127

C©u 41. Theo C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ LuËt
biÓn n¨m 1982, ViÖt Nam cã nh÷ng

10

130

vïng biÓn nµo?
C©u 42. Quy ®Þnh vÒ néi thñy cña ViÖt Nam?

130

C©u 43. Tµu thuyÒn n−íc ngoµi ho¹t ®éng trong
néi thñy ViÖt Nam ph¶i chÊp hµnh
nh÷ng quy ®Þnh g×?

130

C©u 44. H·y cho biÕt râ h¬n ph¹m vi vµ chÕ ®é

ph¸p lý cña l·nh h¶i theo C«ng −íc
Liªn hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982?

131

C©u 45. ChiÒu réng vµ chÕ ®é ph¸p lý cña l·nh
h¶i ViÖt Nam?

132

C©u 46. QuyÒn ®i qua kh«ng g©y h¹i trong

l·nh h¶i ®−îc hiÓu nh− thÕ nµo?
QuyÒn ®i qua kh«ng g©y h¹i trong
l·nh h¶i ViÖt Nam?

133

C©u 47. Ph¹m vi vµ chÕ ®é ph¸p lý cña vïng

tiÕp gi¸p l·nh h¶i theo C«ng −íc Liªn
hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982 vµ
LuËt biÓn ViÖt Nam 2012?

136

C©u 48. Ph¹m vi vµ chÕ ®é ph¸p lý cña vïng

®Æc quyÒn kinh tÕ theo C«ng −íc Liªn
hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982 vµ
LuËt biÓn ViÖt Nam 2012?

138

C©u 49. Ph¹m vi vµ chÕ ®é ph¸p lý cña thÒm
lôc ®Þa theo C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ
LuËt biÓn n¨m 1982 vµ LuËt biÓn ViÖt
Nam 2012?

141

C©u 50. V× sao ViÖt Nam nép hai b¸o c¸o quèc

gia x¸c ®Þnh ranh giíi ngoµi thÒm lôc
®Þa ViÖt Nam v−ît qu¸ 200 h¶i lý lªn
ñy ban Ranh giíi thÒm lôc ®Þa cña

144

11

Liªn hîp quèc n¨m 2009?
C©u 51. Kh¸i niÖm ®¶o vµ c¸c b·i c¹n nöa næi

nöa ch×m ®−îc hiÓu nh− thÕ nµo? ChÕ
®é ph¸p lý cña chóng?

149

C©u 52. Kh¸i niÖm quèc gia quÇn ®¶o, quÇn ®¶o
theo quy ®Þnh cña C«ng −íc Liªn hîp
quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982?

150

C©u 53. C¸c nhµ giµn DK1 cña ViÖt Nam ®·

®−îc x©y dùng trªn c¸c b·i ngÇm n»m
trong vïng ®Æc quyÒn vÒ kinh tÕ vµ

trªn thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam cã theo
®óng quy ®Þnh cña C«ng −íc Liªn hîp
quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982 kh«ng?

Ph¹m vi vµ quy chÕ b¶o vÖ, qu¶n lý c¸c
c«ng tr×nh nµy nh− thÕ nµo?

152

C©u 54. Kh¸i niÖm vµ chÕ ®é ph¸p lý cña vïng
biÓn quèc tÕ (biÓn c¶)?

154

C©u 55. Quy chÕ ph¸p lý cña Vïng theo C«ng −íc
Liªn hîp quèc vÒ LuËt biÓn n¨m 1982?

155

C©u 56. C¸c quèc gia kh«ng cã biÓn ®−îc h−ëng
nh÷ng quyÒn g× trªn biÓn?

157

C©u 57. Chñ quyÒn quèc gia trªn biÓn gi¶m dÇn
tõ ®Êt liÒn h−íng ra biÓn nh− thÕ nµo?

159

C©u 58. Theo C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ LuËt
biÓn n¨m 1982, c¸c tranh chÊp trªn biÓn
®−îc gi¶i quyÕt theo c¸c c¬ chÕ nµo?

161

C©u 59. C¸c quyÒn tù do trªn biÓn c¶ (vïng
biÓn quèc tÕ)?

163

C©u 60. Ph©n ®Þnh biÓn ®−îc hiÓu nh− thÕ nµo?

C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n trong ph©n ®Þnh
biÓn? LËp tr−êng cña ViÖt Nam vÒ vÊn

12

164

®Ò ph©n ®Þnh biÓn?
C©u 61. Vµi nÐt vÒ yªu s¸ch “®−êng l−ìi bß” (hay
“®−êng 9 khóc ®øt ®o¹n”) cña Trung Quèc?

165

C©u 62. Mét sè nhËn xÐt vÒ “®−êng l−ìi bß”

(hay “®−êng 9 khóc ®øt ®o¹n”) nh×n tõ
c«ng ph¸p quèc tÕ?

168

C©u 63. Quan ®iÓm cña c¸c n−íc trong, ngoµi khu

vùc vµ c¸c häc gi¶ quèc tÕ vÒ “®−êng l−ìi
bß” (hay “®−êng 9 khóc ®øt ®o¹n”) cña
Trung Quèc?

171

C©u 64. LËp tr−êng cña ViÖt Nam trong gi¶i quyÕt
c¸c vÊn ®Ò tranh chÊp trªn BiÓn §«ng?

172

C©u 65. H·y cho biÕt râ h¬n vÒ kh¸i niÖm “gi¶i
quyÕt tranh chÊp b»ng c¸c biÖn ph¸p
hßa b×nh”?

174

C©u 66. Nh÷ng Tháa thuËn vµ HiÖp ®Þnh chñ

yÕu vÒ ph©n ®Þnh vµ hîp t¸c trªn biÓn
mµ ViÖt Nam ®· ®µm ph¸n, ký kÕt víi
c¸c n−íc l¸ng giÒng? Cßn nh÷ng vÊn ®Ò
g× trªn biÓn ViÖt Nam cÇn tiÕp tôc gi¶i
quyÕt víi c¸c n−íc liªn quan?

176

C©u 67. Nh÷ng néi dung chÝnh cña Tháa thuËn

vÒ nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n chØ ®¹o
gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trªn biÓn gi÷a ChÝnh
phñ n−íc Céng hßa x· héi chñ nghÜa
ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ n−íc Céng hßa
nh©n d©n Trung Hoa ®· ®−îc ký ngµy
11 th¸ng 10 n¨m 2011?

182

C©u 68. Trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam hiÖn

nay cã nh÷ng v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p

187

13

luËt c¬ b¶n nµo liªn quan ®Õn biÓn, ®¶o?
C©u 69. Qu¸ tr×nh x©y dùng vµ ý nghÜa cña viÖc
ban hµnh LuËt biÓn ViÖt Nam? Ph¹m vi
®iÒu chØnh vµ tãm t¾t LuËt biÓn ViÖt Nam?

188

C©u 70. Néi dung c¬ b¶n cña LuËt biªn giíi
quèc gia cña ViÖt Nam?

191

C©u 71. LuËt biªn giíi quèc gia cã nh÷ng ®iÒu,
kho¶n nµo liªn quan ®Õn lÜnh vùc biÓn, ®¶o?

193

C©u 72. LuËt thñy s¶n quy ®Þnh vÒ viÖc b¶o vÖ
thñy, h¶i s¶n nh− thÕ nµo?

194

C©u 73. LuËt dÇu khÝ ViÖt Nam quy ®Þnh vÒ
viÖc b¶o vÖ, khai th¸c nguån tµi nguyªn
dÇu khÝ ViÖt Nam nh− thÕ nµo?

196

C©u 74. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh Tuyªn bè vÒ c¸ch
øng xö cña c¸c bªn ë BiÓn §«ng (DOC)?

198

C©u 75. Nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña Tuyªn bè
vÒ c¸ch øng xö cña c¸c bªn ë BiÓn §«ng
199

(DOC)?
C©u 76. Tuyªn bè vÒ c¸ch øng xö cña c¸c bªn ë
BiÓn §«ng 2002 (DOC) vµ Quy t¾c h−íng

dÉn triÓn khai DOC ®· ®−îc th«ng qua t¹i
Héi nghÞ SOM ASEAN - Trung Quèc
ngµy 20 th¸ng 7 n¨m 2011 t¹i Bali,
In®«nªxia cã vai trß, ý nghÜa nh− thÕ nµo?

201

PhÇn ba
Hái - ®¸p vÒ
x©y dùng vµ ph¸t triÓn
c¸c lÜnh vùc liªn quan ®Õn
biÓn, ®¶o ViÖt Nam
C©u 77. Quan ®iÓm chØ ®¹o cña §¶ng ta trong

14

205
205

ChiÕn l−îc biÓn ViÖt Nam ®Õn n¨m 2020?
C©u 78. Môc tiªu c¬ b¶n cña ChiÕn l−îc biÓn
ViÖt Nam ®Õn n¨m 2020 vµ tÇm nh×n
®Õn n¨m 2025 theo NghÞ quyÕt Trung
−¬ng 4 (Khãa X)?

206

C©u 79. Nh÷ng nhiÖm vô vµ gi¶i ph¸p mµ §¶ng
vµ Nhµ n−íc ViÖt Nam ®· x¸c ®Þnh
nh»m thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ biÓn?

207

C©u 80. Mét sè thµnh tùu cña c¸c lÜnh vùc kinh
tÕ biÓn chñ yÕu cña ViÖt Nam?

212

C©u 81. Ngµnh dÇu khÝ cã vai trß quan träng
nh− thÕ nµo ®èi víi nÒn kinh tÕ n−íc ta
hiÖn nay?

217

C©u 82. Thùc tr¹ng ngµnh khai th¸c kho¸ng s¶n
trªn thÒm lôc ®Þa (ngoµi dÇu khÝ) ë ViÖt
Nam hiÖn nay?

219

C©u 83. TiÒm n¨ng vµ vai trß cña ngµnh du lÞch
biÓn ®èi víi kinh tÕ ViÖt Nam hiÖn nay?

220

C©u 84. C¸c lo¹i h×nh du lÞch biÓn ë ViÖt Nam?

222

C©u 85. N¨ng lùc vµ nh÷ng khã kh¨n trong
c«ng t¸c t×m kiÕm cøu n¹n, cøu hé trªn
biÓn ë ViÖt Nam hiÖn nay nh− thÕ nµo?

223

C©u 86. N¨ng lùc vµ nh÷ng khã kh¨n trong c«ng
t¸c dù b¸o thêi tiÕt trªn biÓn ë n−íc ta
hiÖn nay?

226

C©u 87. ThÕ nµo lµ vi ph¹m vÒ an ninh, trËt tù,
an toµn trªn biÓn?

230

C©u 88. Nh÷ng quy ®Þnh ng− d©n ph¶i tu©n thñ
khi tham gia ®¸nh b¾t thñy s¶n ë

231

15

nh÷ng vïng biÓn chång lÊn?
C©u 89. Nh÷ng th¸ch thøc vµ h¹n chÕ trong
ph¸t triÓn kinh tÕ biÓn cña ViÖt Nam?

233

C©u 90. Ho¹t ®éng ®iÒu tra, nghiªn cøu khoa
häc biÓn ë ViÖt Nam hiÖn nay?

237

C©u 91. TiÒm n¨ng vµ thùc tr¹ng hÖ thèng c¶ng
biÓn cña n−íc ta nh− thÕ nµo?

241

C©u 92. Vµi nÐt vÒ hÖ thèng c¶nh b¸o sãng thÇn
cña ViÖt Nam?

246

C©u 93. Chøc n¨ng vµ nhiÖm vô chñ yÕu cña H¶i
qu©n nh©n d©n ViÖt Nam?

250

C©u 94. Chøc n¨ng vµ nhiÖm vô chÝnh cña Bé ®éi
Biªn phßng ViÖt Nam trªn biÓn?

251

C©u 95. Chøc n¨ng, quyÒn h¹n vµ nhiÖm vô
chÝnh cña C¶nh s¸t BiÓn ViÖt Nam?

253

C©u 96. NhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña lùc l−îng
KiÓm ng− ViÖt Nam?

258

C©u 97. ViÖt Nam cã nh÷ng ho¹t ®éng phèi hîp
chung nµo víi c¸c quèc gia trong khu
vùc nh»m b¶o vÖ trËt tù, an ninh trªn
BiÓn §«ng?

260

C©u 98. B¹n hiÓu nh− thÕ nµo vÒ Ngµy §¹i
d−¬ng ThÕ giíi (ngµy 8 th¸ng 6)?

261

C©u 99.Vµi nÐt vÒ TuÇn lÔ BiÓn vµ H¶i ®¶o
ViÖt Nam (tõ ngµy 1 ®Õn ngµy 7 th¸ng 6
h»ng n¨m)?
Tµi liÖu tham kh¶o chÝnh

16

264
268

17

PhÇn mét

Hái - ®¸p vÒ
vÞ trÝ, vai trß vµ tiÒm n¨ng
cña biÓn, ®¶o ViÖt Nam
C©u 1. VÞ trÝ, ®iÒu kiÖn tù nhiªn cña BiÓn §«ng?
BiÓn §«ng lµ mét biÓn nöa kÝn, cã diÖn tÝch
kho¶ng 3,5 triÖu km2, tr¶i réng tõ 3o vÜ B¾c ®Õn 26o
vÜ B¾c vµ tõ 100o kinh §«ng ®Õn 121o kinh §«ng; lµ
mét trong nh÷ng biÓn lín nhÊt trªn thÕ giíi víi 90%
chu vi ®−îc bao bäc bëi ®Êt liÒn. Cã chÝn n−íc tiÕp
gi¸p víi BiÓn §«ng lµ ViÖt Nam, Trung Quèc, PhilÝppin,
In®«nªxia, Brun©y, Malaixia, Xingapo, Th¸i Lan,
Campuchia vµ mét vïng l·nh thæ lµ §µi Loan. Theo
−íc tÝnh s¬ bé, BiÓn §«ng cã ¶nh h−ëng trùc tiÕp tíi
cuéc sèng cña kho¶ng 300 triÖu d©n c¸c n−íc vµ vïng
l·nh thæ nµy. BiÓn §«ng kh«ng chØ lµ ®Þa bµn chiÕn
l−îc quan träng ®èi víi c¸c n−íc trong khu vùc mµ
cßn cña c¶ ch©u ¸ - Th¸i B×nh D−¬ng vµ ch©u Mü.
BiÓn §«ng cßn lµ n¬i chøa ®ùng nguån tµi
nguyªn thiªn nhiªn biÓn quan träng cho ®êi sèng
vµ sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c n−íc xung quanh,
®Æc biÖt lµ nguån tµi nguyªn sinh vËt, kho¸ng s¶n,

18

du lÞch, ®ång thêi ®©y còng lµ khu vùc ®ang chÞu
nhiÒu søc Ðp vÒ b¶o vÖ m«i tr−êng sinh th¸i biÓn.
BiÓn §«ng ®−îc coi lµ mét trong n¨m bån tròng
chøa dÇu khÝ lín nhÊt thÕ giíi. Theo ®¸nh gi¸ cña
Bé N¨ng l−îng Mü, l−îng dù tr÷ dÇu ®· ®−îc
kiÓm chøng ë BiÓn §«ng lµ 7 tû thïng víi kh¶
n¨ng s¶n xuÊt 2,5 triÖu thïng/ngµy. Theo ®¸nh
gi¸ cña Trung Quèc, tr÷ l−îng dÇu khÝ ë BiÓn
§«ng kho¶ng 213 tû thïng, trong ®ã tr÷ l−îng dÇu
t¹i quÇn ®¶o Tr−êng Sa cã thÓ lªn tíi 105 tû
thïng. Víi tr÷ l−îng nµy, s¶n l−îng khai th¸c cã
thÓ ®¹t kho¶ng 18,5 triÖu tÊn/n¨m duy tr× liªn tôc
trong vßng 15 - 20 n¨m tíi1.
Ngoµi ra, theo c¸c chuyªn gia, khu vùc BiÓn
§«ng cßn chøa ®ùng l−îng lín tµi nguyªn khÝ ®èt
®ãng b¨ng (b¨ng ch¸y). Tr÷ l−îng lo¹i tµi nguyªn
nµy trªn thÕ giíi ngang b»ng víi tr÷ l−îng dÇu
khÝ vµ ®ang ®−îc coi lµ nguån n¨ng l−îng thay thÕ
dÇu khÝ trong t−¬ng lai.
C©u 2. Vai trß cña BiÓn §«ng ®èi víi thÕ
giíi vµ ViÖt Nam?
BiÓn §«ng n»m trªn tuyÕn ®−êng giao th«ng biÓn
huyÕt m¹ch nèi liÒn Th¸i B×nh D−¬ng - Ên §é
D−¬ng, ch©u ¢u - ch©u ¸, Trung §«ng - ch©u ¸.
§©y ®−îc coi lµ tuyÕn ®−êng vËn t¶i quèc tÕ nhén

_______________
1. Theo http://nghiencuubiendong.vn

19

nhÞp thø hai cña thÕ giíi. Mçi ngµy cã kho¶ng 150 200 tµu c¸c lo¹i qua l¹i BiÓn §«ng. NhiÒu n−íc vµ
vïng l·nh thæ ë khu vùc §«ng ¸ cã nÒn kinh tÕ phô
thuéc sèng cßn vµo tuyÕn ®−êng biÓn nµy nh− NhËt
B¶n, Hµn Quèc, §µi Loan, Xingapo vµ c¶ Trung
Quèc. H¬n 90% l−îng vËn t¶i th−¬ng m¹i cña thÕ
giíi thùc hiÖn b»ng ®−êng biÓn vµ 45% trong sè ®ã
ph¶i ®i qua BiÓn §«ng. BiÓn §«ng cã nh÷ng eo biÓn
quan träng nh− eo biÓn Mal¾cca, eo biÓn §µi Loan
lµ nh÷ng eo biÓn kh¸ nhén nhÞp trªn thÕ giíi. Do ®ã,
BiÓn §«ng cã vai trß hÕt søc quan träng ®èi víi tÊt
c¶ c¸c n−íc trong khu vùc vÒ ®Þa - chiÕn l−îc, an
ninh quèc phßng, giao th«ng hµng h¶i vµ kinh tÕ.
XÐt vÒ an ninh, quèc phßng, BiÓn §«ng ®ãng vai
trß quan träng lµ tuyÕn phßng thñ h−íng ®«ng cña
®Êt n−íc. C¸c ®¶o vµ quÇn ®¶o trªn BiÓn §«ng, ®Æc
biÖt lµ quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa, kh«ng chØ
cã ý nghÜa trong viÖc kiÓm so¸t c¸c tuyÕn ®−êng
biÓn qua l¹i BiÓn §«ng mµ cßn cã ý nghÜa phßng thñ
chiÕn l−îc quan träng ®èi víi ViÖt Nam.
N−íc ta gi¸p víi BiÓn §«ng ë ba phÝa ®«ng,
nam vµ t©y nam. C¸c vïng biÓn vµ thÒm lôc ®Þa
ViÖt Nam lµ mét phÇn BiÓn §«ng tr¶i däc theo bê
biÓn dµi kho¶ng 3.260 km, tõ Qu¶ng Ninh ®Õn
Kiªn Giang, víi nhiÒu b·i biÓn ®Ñp nh− Trµ Cæ,
§å S¬n, SÇm S¬n, Cöa Lß, Cam Ranh, Vòng Tµu...
Nh− vËy, cø 100 km2 l·nh thæ ®Êt liÒn cã 1 km bê
biÓn, tû lÖ nµy cao gÊp 6 lÇn tû lÖ trung b×nh cña

20

thÕ giíi (600 km2 ®Êt liÒn cã 1 km bê biÓn). Kh«ng
mét n¬i nµo trªn lôc ®Þa cña ViÖt Nam l¹i c¸ch xa
bê biÓn h¬n 500 km.
ViÖt Nam cã vïng néi thñy, l·nh h¶i, vïng tiÕp
gi¸p l·nh h¶i, vïng ®Æc quyÒn kinh tÕ vµ thÒm lôc
®Þa réng lín theo C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ LuËt
biÓn n¨m 1982; cã hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ
Tr−êng Sa n»m gi÷a BiÓn §«ng vµ hµng ngh×n
®¶o lín, nhá, gÇn vµ xa bê, hîp thµnh phßng tuyÕn
b¶o vÖ, kiÓm so¸t vµ lµm chñ c¸c vïng biÓn vµ
thÒm lôc ®Þa.
BiÓn §«ng ®ãng vai trß quan träng trong sù
nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc, c¶ trong lÞch
sö, hiÖn t¹i vµ t−¬ng lai. Kh«ng chØ cung cÊp
nguån thøc ¨n cho c− d©n ven bê tõ hµng ngh×n
n¨m nay, BiÓn §«ng cßn t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t
triÓn c¸c ngµnh kinh tÕ vµ lµ cöa ngâ quan hÖ
trùc tiÕp gi÷a c¸c vïng miÒn cña ®Êt n−íc, giao
th−¬ng víi thÞ tr−êng khu vùc vµ quèc tÕ, lµ n¬i
trao ®æi vµ héi nhËp cña nhiÒu nÒn v¨n ho¸.
VÒ kinh tÕ, BiÓn §«ng t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ViÖt
Nam ph¸t triÓn nh÷ng ngµnh kinh tÕ mòi nhän
nh− thñy s¶n, dÇu khÝ, giao th«ng hµng h¶i, ®ãng
tµu, du lÞch...
Ngoµi ra, ven biÓn ViÖt Nam cßn chøa ®ùng
tiÒm n¨ng to lín vÒ quÆng sa kho¸ng nh− titan,
zircon, thiÕc, vµng, ®Êt hiÕm, trong ®ã c¸t nÆng,
c¸t ®en lµ nguån tµi nguyªn quý gi¸ cña ®Êt n−íc.

21

Hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa n»m ë
trung t©m BiÓn §«ng, rÊt thuËn lîi cho viÖc ®Æt
c¸c tr¹m th«ng tin, x©y dùng c¸c tr¹m dõng ch©n
vµ tiÕp nhiªn liÖu cho tµu thuyÒn... phôc vô cho
tuyÕn ®−êng hµng h¶i trªn BiÓn §«ng.

B¶n ®å ViÖt Nam vµ BiÓn §«ng

22

C©u 3. §Æc ®iÓm ®Þa lý c¬ b¶n cña c¸c
vïng biÓn ViÖt Nam?
ViÖt Nam lµ mét quèc gia biÓn lín n»m ven bê
t©y BiÓn §«ng. Trong BiÓn §«ng, liªn quan tíi
ViÖt Nam cã hai vÞnh (gulf) lín lµ vÞnh B¾c Bé ë
phÝa t©y b¾c, réng kho¶ng 126.250 km2 vµ vÞnh
Th¸i Lan ë phÝa t©y nam, diÖn tÝch kho¶ng
293.000 km2. §©y lµ biÓn duy nhÊt nèi liÒn hai ®¹i
d−¬ng - Ên §é D−¬ng vµ Th¸i B×nh D−¬ng. BiÓn
ViÖt Nam chÞu ¶nh h−ëng m¹nh mÏ cña chÕ ®é giã
mïa thÞnh hµnh h−íng §«ng B¾c vµ §«ng Nam.
V× thÕ, biÓn ViÖt Nam g¸nh chÞu nhiÒu rñi ro
thiªn tai vµ sù cè m«i tr−êng biÓn trªn BiÓn §«ng,
®Æc biÖt tõ c¸c lo¹i dÇu trµn vµ dÇu th¶i kh«ng râ
nguån gèc ®−a vµo vïng bê biÓn n−íc ta.
ChÕ ®é khÝ hËu vïng biÓn ViÖt Nam kh¸c nhau
ë ba miÒn khÝ hËu chñ yÕu: (i) MiÒn khÝ hËu phÝa
b¾c tõ ®Ìo H¶i V©n trë ra, cã chÕ ®é khÝ hËu nhiÖt
®íi giã mïa, cã mïa ®«ng l¹nh, (ii) MiÒn khÝ hËu
phÝa nam tõ §µ N½ng vµo tíi c¸c tØnh ven biÓn
®ång b»ng s«ng Cöu Long, cã chÕ ®é khÝ hËu giã
mïa nhiÖt ®íi cËn xÝch ®¹o víi hai mïa m−a vµ
kh« râ rÖt, nhiÖt ®é lu«n cao, (iii) MiÒn khÝ hËu
BiÓn §«ng cã chÕ ®é khÝ hËu mang tÝnh chÊt giã
mïa nhiÖt ®íi biÓn. Vïng BiÓn §«ng nãi chung vµ
biÓn ViÖt Nam nãi riªng lµ khu vùc chÞu nhiÒu
thiªn tai, b·o tè, biÕn ®æi khÝ hËu vµ cã nguy c¬

23

sãng thÇn. Trung b×nh hµng n¨m cã kho¶ng t¸m
c¬n b·o ®æ bé vµo vïng biÓn vµ néi ®Þa ViÖt Nam
vµ dù b¸o sãng thÇn cã thÓ sÏ xuÊt ph¸t tõ c¸c
hÎm vùc s©u ven bê t©y PhilÝppin (Palawan) vµ
chØ sau 2 giê sÏ tiÕp cËn ®Õn bê biÓn Nha Trang.
ChÕ ®é h¶i v¨n ven bê còng biÕn tÝnh râ. ChÕ
®é dßng ch¶y bÒ mÆt vµ sãng biÕn ®æi theo mïa
giã trong n¨m, c¶ vÒ h−íng ch¶y vµ c−êng ®é. C¸c
®Æc tr−ng khÝ hËu - h¶i v¨n nãi trªn gãp phÇn
h×nh thµnh c¸c vïng ®Þa lý - sinh th¸i kh¸c nhau,
kÐo theo thÕ m¹nh tµi nguyªn sinh vËt vµ tiÒm
n¨ng ph¸t triÓn kh¸c nhau.
Khu vùc biÓn n«ng thuéc thÒm lôc ®Þa ®Þa lý (®Õn
®é s©u 200 m) chiÕm toµn bé diÖn tÝch vÞnh B¾c Bé,
vÞnh Th¸i Lan, vïng biÓn tr−íc ch©u thæ s«ng Cöu
Long vµ th¾t hÑp l¹i ë miÒn Trung n−íc ta.
BiÓn ViÖt Nam lµ mét bé phËn quan träng cña
BiÓn §«ng, bao gåm vïng néi thñy, l·nh h¶i, tiÕp
gi¸p l·nh h¶i, vïng ®Æc quyÒn kinh tÕ vµ thÒm lôc
®Þa (theo quy ®Þnh cña C«ng −íc Liªn hîp quèc vÒ
LuËt biÓn n¨m 1982).
H×nh thÕ phÇn ®Êt liÒn cña ViÖt Nam hÑp chiÒu
ngang (kh«ng cã n¬i nµo c¸ch biÓn trªn 500 km)
víi ®−êng bê biÓn dµi trªn 3.260 km (kh«ng kÓ bê
c¸c ®¶o) ch¹y theo h−íng kinh tuyÕn, kÐo tõ Mãng
C¸i (Qu¶ng Ninh) ë phÝa ®«ng b¾c xuèng tíi Hµ Tiªn
(Kiªn Giang) ë phÝa t©y nam. Bê biÓn ViÖt Nam
khóc khuûu, nhiÒu eo, vông, vòng/vÞnh ven bê vµ

24

cø 20 km chiÒu dµi ®−êng bê biÓn l¹i b¾t gÆp mét
cöa s«ng lín víi tæng sè kho¶ng 114 cöa s«ng ®æ
ra biÓn, chñ yÕu tõ phÝa lôc ®Þa ViÖt Nam. §Æc
biÖt, ViÖt Nam cã hai ®ång b»ng ch©u thæ réng lín
vµ ph× nhiªu ven biÓn lµ ®ång b»ng ch©u thæ s«ng
Hång ë phÝa b¾c vµ ®ång b»ng ch©u thæ s«ng Cöu
Long ë phÝa nam. L−îng n−íc vµ phï sa lín nhÊt
®æ vµo BiÓn §«ng hµng n¨m chÝnh lµ tõ c¸c hÖ
thèng s«ng cña hai ®ång b»ng nµy. Bªn c¹nh viÖc
bæ sung nguån dinh d−ìng cho biÓn ViÖt Nam vµ
BiÓn §«ng, c¸c hÖ thèng s«ng nµy còng ®æ ra biÓn
kh«ng Ýt chÊt g©y « nhiÔm m«i tr−êng biÓn vµ
vïng cöa s«ng ven biÓn n−íc ta.
C©u 4. ViÖt Nam cã bao nhiªu tØnh, thµnh
phè cã biÓn? H·y kÓ tªn c¸c tØnh, thµnh phè ®ã.
VÒ mÆt hµnh chÝnh, hiÖn nay1 ë n−íc ta cã 63
tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng, trong ®ã
cã 28 tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng cã
biÓn, víi 125 huyÖn ven biÓn vµ 12 huyÖn ®¶o.
§©y lµ nh÷ng ®¬n vÞ hµnh chÝnh ®ãng vai trß quan
träng ®èi víi sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ vµ b¶o
vÖ an ninh, chñ quyÒn biÓn, ®¶o cña Tæ quèc.
Tõ B¾c vµo Nam, 28 tØnh vµ thµnh phè trùc
thuéc Trung −¬ng cã biÓn lµ c¸c tØnh vµ thµnh
phè: Qu¶ng Ninh, thµnh phè H¶i Phßng, Th¸i B×nh,

_______________
1. TÝnh ®Õn n¨m 2013 (BT).

25

Nam §Þnh, Ninh B×nh, Thanh Hãa, NghÖ An, Hµ
TÜnh, Qu¶ng B×nh, Qu¶ng TrÞ, Thõa Thiªn - HuÕ,
thµnh phè §µ N½ng, Qu¶ng Nam, Qu¶ng Ng·i,
B×nh §Þnh, Phó Yªn, Kh¸nh Hßa, Ninh ThuËn,
B×nh ThuËn, Bµ RÞa - Vòng Tµu, Thµnh phè Hå
ChÝ Minh, TiÒn Giang, BÕn Tre, Trµ Vinh, Sãc
Tr¨ng, B¹c Liªu, Cµ Mau vµ Kiªn Giang.
C©u 5. Vµi nÐt c¬ b¶n vÒ c¸c khu vùc biÓn,
h¶i ®¶o cña ViÖt Nam trªn BiÓn §«ng?
BiÓn, h¶i ®¶o n−íc ta n»m trong BiÓn §«ng bao
gåm nhiÒu khu vùc kh¸c nhau, nh−ng næi bËt vµ
cã nh÷ng ®Æc ®iÓm cÇn chó ý h¬n lµ vÞnh B¾c Bé,
vÞnh Th¸i Lan, hai quÇn ®¶o Hoµng Sa, Tr−êng
Sa vµ mét sè ®¶o, quÇn ®¶o kh¸c.
1. VÞnh B¾c Bé
VÞnh B¾c Bé n»m vÒ phÝa t©y b¾c BiÓn §«ng,
®−îc bao bäc bëi bê biÓn vµ h¶i ®¶o cña miÒn B¾c
ViÖt Nam ë phÝa t©y; bëi lôc ®Þa Trung Quèc ë
phÝa b¾c; bëi b¸n ®¶o L«i Ch©u vµ ®¶o H¶i Nam ë
phÝa ®«ng. VÞnh B¾c Bé tr¶i réng tõ kho¶ng kinh
tuyÕn 105036' §«ng ®Õn kho¶ng kinh tuyÕn
109055' §«ng, tr¶i dµi tõ vÜ tuyÕn 21055' B¾c ®Õn
vÜ tuyÕn 17010' B¾c. DiÖn tÝch kho¶ng 126.250 km2,
chiÒu ngang n¬i réng nhÊt kho¶ng 310 km vµ n¬i
hÑp nhÊt kho¶ng 220 km.
VÞnh B¾c Bé lµ vÞnh t−¬ng ®èi n«ng, ®é s©u
trung b×nh kho¶ng tõ 40 - 50 m, n¬i s©u nhÊt

26

kho¶ng 100 m; ®¸y biÓn t−¬ng ®èi b»ng ph¼ng, ®é
dèc nhá. ThÒm lôc ®Þa thuéc phÇn kÐo dµi tù
nhiªn cña lôc ®Þa ViÖt Nam ra biÓn kh¸ réng, ®é
dèc tho¶i vµ cã mét lßng m¸ng s©u trªn 70 m gÇn
®¶o H¶i Nam cña Trung Quèc. Bê vÞnh khóc
khuûu vµ ven bê cã nhiÒu ®¶o. PhÇn vÞnh phÝa
ViÖt Nam cã hµng ngµn ®¶o lín, nhá, trong ®ã ®¶o
B¹ch Long VÜ cã diÖn tÝch 2,5 km2, c¸ch ®Êt liÒn
ViÖt Nam 110 km, c¸ch ®¶o H¶i Nam cña Trung
Quèc 130 km. VÞnh B¾c Bé cã nhiÒu nguån lîi h¶i
s¶n (tr÷ l−îng c¸ cña ViÖt Nam kho¶ng 44 v¹n
tÊn) vµ tiÒm n¨ng dÇu khÝ.
VÞnh B¾c Bé cã hai cöa th«ng víi bªn ngoµi:
Cöa phÝa nam ra trung t©m BiÓn §«ng, n¬i hÑp
nhÊt réng kho¶ng 240 km, cöa phÝa ®«ng qua eo
biÓn Quúnh Ch©u (n»m gi÷a b¸n ®¶o L«i Ch©u vµ
®¶o H¶i Nam) ra phÝa b¾c BiÓn §«ng, n¬i hÑp
nhÊt kho¶ng 18 km.
2. VÞnh Th¸i Lan
VÞnh Th¸i Lan n»m ë phÝa t©y nam cña BiÓn §«ng,
®−îc bao bäc bëi bê biÓn ViÖt Nam, Campuchia, Th¸i
Lan, Malaixia.
VÞnh Th¸i Lan cã diÖn tÝch kho¶ng 293.000 km2,
chu vi kho¶ng 2.300 km, chiÒu dµi vÞnh kho¶ng
628 km. §©y lµ mét vÞnh n«ng, n¬i s©u nhÊt chØ
kho¶ng 80 m. §¶o Phó Quèc lµ ®¶o lín nhÊt cña
ViÖt Nam, diÖn tÝch 567 km2.
VÞnh Th¸i Lan cã nhiÒu nguån lîi h¶i s¶n (tr÷
l−îng c¸ cña ViÖt Nam kho¶ng 51 v¹n tÊn) vµ cã

27

tiÒm n¨ng dÇu khÝ lín mµ hiÖn nay c¸c n−íc liªn
quan ®ang tiÕn hµnh th¨m dß, khai th¸c.
3. C¸c ®¶o vµ quÇn ®¶o
Vïng biÓn ven bê ViÖt Nam cã kho¶ng 2.773
hßn ®¶o lín, nhá, chñ yÕu n»m ë vÞnh B¾c Bé, sè
cßn l¹i ph©n bè ë khu vùc biÓn B¾c Trung Bé,
Trung Trung Bé, Nam Trung Bé vµ T©y Nam.
Ngoµi ra, cã hai quÇn ®¶o Hoµng Sa vµ Tr−êng Sa
ë gi÷a BiÓn §«ng.
C¨n cø vÞ trÝ chiÕn l−îc vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa lý,
kinh tÕ, d©n c− ng−êi ta cã thÓ chia c¸c ®¶o, quÇn
®¶o thµnh c¸c nhãm:
- HÖ thèng ®¶o tiÒn tiªu, cã vÞ trÝ quan träng
trong sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc. Trªn
c¸c ®¶o cã thÓ lËp nh÷ng c¨n cø kiÓm so¸t vïng
biÓn, vïng trêi n−íc ta, kiÓm tra ho¹t ®éng cña tµu,
thuyÒn, b¶o ®¶m an ninh quèc phßng, x©y dùng
kinh tÕ, b¶o vÖ chñ quyÒn vµ toµn vÑn l·nh thæ cña
®Êt n−íc. §ã lµ c¸c ®¶o, quÇn ®¶o: Hoµng Sa,
Tr−êng Sa, Chµng T©y, Thæ Chu, Phó Quèc, C«n
§¶o, Phó Quý, Lý S¬n, Cån Cá, B¹ch Long VÜ...
- C¸c ®¶o lín cã ®iÒu kiÖn tù nhiªn thuËn lîi
cho ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. §ã lµ c¸c ®¶o nh−:
C¸t Bµ, Cï Lao Chµm, Lý S¬n, Phó Quý, C«n
§¶o, Phó Quèc...
- C¸c ®¶o ven bê gÇn ®Êt liÒn, cã ®iÒu kiÖn ph¸t
triÓn nghÒ c¸, du lÞch vµ còng lµ c¨n cø ®Ó b¶o vÖ
trËt tù, an ninh trªn vïng biÓn vµ bê biÓn n−íc ta.

28

§ã lµ c¸c ®¶o thuéc huyÖn ®¶o C¸t Bµ (H¶i Phßng),
huyÖn ®¶o B¹ch Long VÜ (H¶i Phßng), huyÖn ®¶o
Phó Quý (B×nh ThuËn), huyÖn ®¶o C«n §¶o (Bµ
RÞa - Vòng Tµu), huyÖn ®¶o Lý S¬n (Qu¶ng Ng·i),
huyÖn ®¶o Phó Quèc (Kiªn Giang),v.v..
C©u 6. Nh÷ng nÐt chÝnh vÒ vÞ trÝ ®Þa lý vµ
®iÒu kiÖn tù nhiªn cña quÇn ®¶o Hoµng Sa?
QuÇn ®¶o Hoµng Sa lµ mét quÇn ®¶o san h«,
ph©n bè r¶i r¸c trong ph¹m vi tõ kho¶ng kinh tuyÕn
1110 §«ng ®Õn 1130 §«ng; tõ vÜ tuyÕn 15045' B¾c ®Õn
17015' B¾c, ngang víi HuÕ vµ §µ N½ng, phÝa ngoµi
cöa VÞnh B¾c Bé, ë khu vùc phÝa b¾c BiÓn §«ng.
QuÇn ®¶o Hoµng Sa gåm h¬n 37 ®¶o, ®¸, b·i
c¹n, chia lµm hai nhãm: nhãm phÝa ®«ng cã tªn lµ
nhãm An VÜnh, gåm kho¶ng 12 ®¶o, ®¸, b·i c¹n,
trong ®ã cã hai ®¶o lín lµ Phó L©m vµ Linh C«n,
mçi ®¶o réng kho¶ng 1,5 km2; nhãm phÝa t©y gåm
nhiÒu ®¶o xÕp thµnh h×nh vßng cung nªn cßn gäi
lµ nhãm L−ìi LiÒm, trong ®ã cã c¸c ®¶o Hoµng Sa
(diÖn tÝch gÇn 1 km2), Quang ¶nh, H÷u NhËt,
Quang Hßa, Duy Méng, Chim YÕn, Tri T«n...
QuÇn ®¶o Hoµng Sa lµ mét thÕ giíi san h« víi
h¬n 100 loµi ®· t¹o thµnh mét phÇn cña vßng
cung san h« ngÇm däc bê biÓn §«ng Nam cña lôc
®Þa ch©u ¸.
H×nh th¸i ®Þa h×nh c¸c ®¶o trong quÇn ®¶o
Hoµng Sa t−¬ng ®èi ®¬n gi¶n nh−ng mang ®Ëm

29

b¶n s¾c cña ®Þa h×nh ¸m tiªu san h«1 vïng nhiÖt
®íi. §a sè c¸c ®¶o cã ®é cao d−íi 10 m, vµ cã diÖn
tÝch nhá hÑp d−íi 1 km2. Tæng diÖn tÝch phÇn næi
cña tÊt c¶ c¸c ®¶o thuéc quÇn ®¶o Hoµng Sa
kho¶ng 10 km2. Ngoµi c¸c ®¶o, cßn cã c¸c cån san
h«, vµnh ®ai san h« bao bäc mét vïng n−íc t¹o
thµnh mét ®Çm n−íc gi÷a biÓn kh¬i, cã cån dµi tíi
30 km, réng 10 km nh− cån C¸t Vµng.
Trªn ®¶o Hoµng Sa cßn cã mét tr¹m khÝ t−îng
®−îc chÝnh quyÒn b¶o hé Ph¸p x©y dùng vµ ho¹t
®éng tõ n¨m 1938, ®Õn n¨m 1947 ®−îc Tæ chøc
KhÝ t−îng thÕ giíi (WVO) c«ng nhËn vµ ®Æt sè
hiÖu 48860 trong m¹ng l−íi khÝ t−îng quèc tÕ.
NhiÖt ®é kh«ng khÝ ë vïng biÓn quÇn ®¶o Hoµng
Sa thÊp nhÊt tõ 220 - 240C trong th¸ng 1, t¨ng
dÇn ®¹t cùc ®¹i tõ 28,50 - 290C trong th¸ng 6, 7 vµ
gi¶m tõ tõ tíi 250C vµo th¸ng 12. ChÕ ®é giã mïa
vïng quÇn ®¶o Hoµng Sa phøc t¹p vµ thÓ hiÖn
¶nh h−ëng cña ®Þa h×nh lôc ®Þa ViÖt Nam vµ
Trung Quèc. L−îng m−a trung b×nh h»ng n¨m lµ
1.200 - 1.600 mm, thÊp h¬n nhiÒu so víi l−îng
m−a ë quÇn ®¶o Tr−êng Sa vµ c¸c vïng kh¸c trªn
®Êt liÒn. M−a chñ yÕu tËp trung vµo mïa hÌ (tõ

_______________
1. ¸m tiªu lµ mét thuËt ng÷ phøc t¹p dïng trong lÜnh
vùc hµng h¶i, ®Þa chÊt häc vµ sinh th¸i häc víi ý nghÜa
kh«ng thèng nhÊt. ¸m tiªu san h« hay r¹n san h« th−êng
thÊy ë c¸c vïng biÓn nhiÖt ®íi (BT).

30

th¸ng 5 ®Õn th¸ng 10), l−îng m−a trung b×nh
h»ng th¸ng 100 - 200 mm, ®¹t 200 - 400 mm
trong th¸ng 10. L−îng m−a trung b×nh trong mïa
®«ng (tõ th¸ng 11 ®Õn th¸ng 4) 200 - 300 mm víi
l−îng m−a h»ng th¸ng 20 - 25 mm (th¸ng 1, 2, 3)
vµ ®¹t ®Õn 50 mm trong th¸ng 12 vµ th¸ng 4. §é
Èm t−¬ng ®èi trung b×nh ë Hoµng Sa lµ 80 - 85%
vµ hÇu nh− kh«ng bÞ biÕn ®éng nhiÒu theo mïa.
Th¶m thùc vËt cña quÇn ®¶o Hoµng Sa rÊt ®a
d¹ng. Cã ®¶o c©y cèi um tïm, nh−ng cã ®¶o chØ cã
c¸c c©y nhá vµ cá d¹i. Thùc vËt phÇn lín thuéc c¸c
loµi cã nguån gèc ë miÒn duyªn h¶i ViÖt Nam.
H¶i s¶n ë quÇn ®¶o Hoµng Sa cã nhiÒu loµi quý
nh−: t«m hïm, h¶i s©m, ®åi måi, vÝch, èc tai voi,...
vµ lo¹i rau c©u quý hiÕm, rÊt cã gi¸ trÞ trªn thÞ
tr−êng quèc tÕ.
C©u 7. QuÇn ®¶o Hoµng Sa bao gåm nh÷ng
nhãm ®¶o chÝnh nµo?
QuÇn ®¶o Hoµng Sa gåm hai côm ®¶o chÝnh lµ
nhãm L−ìi LiÒm ë phÝa t©y vµ nhãm An VÜnh ë
phÝa ®«ng.
1. Nhãm ®¶o L−ìi LiÒm:
Nhãm ®¶o nµy cã h×nh c¸nh cung hay l−ìi liÒm,
n»m vÒ phÝa t©y quÇn ®¶o, gÇn ®Êt liÒn ViÖt Nam,
gåm 8 ®¶o chÝnh lµ §¸ B¾c, Hoµng Sa, H÷u NhËt,
Duy Méng, Quang ¶nh, Quang Hßa, B¹ch Quy,
Tri T«n vµ c¸c b·i ngÇm, mám ®¸.

31

- §¶o §¸ B¾c cã täa ®é ®Þa lý 17006 vÜ ®é B¾c vµ
111030,8 kinh ®é §«ng.
- §¶o Hoµng Sa n»m ë täa ®é 16032 vÜ ®é B¾c
vµ 111036,7 kinh ®é §«ng, cã h×nh bÇu dôc, ®é cao
kho¶ng 9 m, diÖn tÝch kho¶ng 0,5 km2, dµi kho¶ng
950 m, réng kho¶ng 650 m, cã vßng san h« bao
quanh. Tuy kh«ng ph¶i lµ ®¶o lín nhÊt nh−ng
Hoµng Sa lµ ®¶o chÝnh cña quÇn ®¶o, cã vÞ trÝ
qu©n sù quan träng nhÊt cho viÖc phßng thñ bê
biÓn ViÖt Nam. Trªn ®¶o Hoµng Sa tõng cã bia
chñ quyÒn cña ViÖt Nam víi dßng ch÷ kh¾c trªn
bia: RÐpublique Française - Royaune d'An Nam Areh...