CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP 4.2
Môn: Lịch sử và Địa lí
Giáo viên thực hiện: Huỳnh Ngọc Bích Hân

Thứ bảy ngày 9 tháng 12 năm 2023
Lịch sử và Địa lí:

TRÒ CHƠI MẢNH GHÉP BÍ ẨN
Đây
là
cảnh đẹp
nào? Cảnh
đẹp này ở
đâu?

1

2

3

4

ta?

Câu hỏi 1: Hà Nội nằm ở phía nào của nước

Hà Nội nằm ở phía Bắc nước ta.

3
5
4
2
01

Quay về

Câu hỏi 2: Thủ đô của nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam là gì?
Thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam là Hà Nội.

3
5
4
2
01

Quay về

Câu hỏi 3: Sông nào là lớn ở miền Bắc nước ta
chảy qua Hà Nội?
Sông nào là lớn ở miền Bắc nước ta chảy qua
Hà Nội là sông Hồng.

3
5
4
2
01

Quay về

Câu hỏi 4: Em hãy kể tên những địa danh, di
tích, thắng cảnh của Hà Nội mà em biết.
Những địa danh, di tích, thắng cảnh của Hà Nội
là Hồ Gươm, Chùa Một Cột, đền Ngọc Sơn, Văn
miếu Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long,
chùa Hương, chùa Thầy, Ô Quan Chưởng, ....

3
5
4
2
01

Quay về

Thứ bảy ngày 9 tháng 12 năm 2023
Lịch sử và Địa lí:

Bài 9
Thăng Long – Hà Nội
(Trang 46, 47)

Nội
dung
tiết học

1. Vị trí địa lí, đặc
điểm tự nhiên và tên
gọi khác của Thăng
Long – Hà Nội.
2. Một số nét chính về
lịch sử Thăng Long –
Hà Nội.

01
Vị trí địa lí, đặc
điểm tự nhiên và tên
gọi khác của Thăng
Long – Hà Nội.

Em hãy xác định
vị trí của Hà Nội trên
bản đồ địa lí Việt Nam

Hoạt động nhóm
Quan sát lược đồ và trả lời câu hỏi

Xác định vị trí của
Thăng Long - Hà Nội trên
lược đồ hình 1.
Dựa vào lược đồ hình 1,
em hãy cho biết Hà Nội tiếp
giáp với những tỉnh nào? .

Xác định vị trí của
Thăng Long - Hà Nội
trên lược đồ hình 1.
Hà Nội nằm ở trung
tâm đồng bằng Bắc Bộ.

THÁI NGUYÊN

PHÚ THỌ

BẮC GIANG
VĨNH PHÚC

Hà Nội tiếp giáp các
tỉnh: Vĩnh Phúc, Thái
Nguyên, Bắc Giang, Bắc
Ninh, Hưng Yên, Hà
Nam, Hoà Bình, Phú
Thọ.

BẮC NINH

HOÀ BÌNH

HƯNG YÊN

HÀ
HÀNAM
NAM

THÁI NGUYÊN

Vị trí: Hà Nội nằm ở

PHÚ THỌ
VĨNH PHÚC

trung tâm đồng bằng
Bắc Bộ.
Tiếp giáp: Vĩnh Phúc,
Thái
Nguyên,
Bắc
Giang, Bắc Ninh, Hưng
Yên, Hà Nam, Hoà
Bình, Phú Thọ.

BẮC GIANG

BẮC NINH

HOÀ BÌNH

HƯNG YÊN

HÀ
HÀNAM
NAM

1. Em hãy nêu đặc điểm tự nhiên của Thăng Long.
2. Em hãy kể them một số tên gọi khác của Thăng Long – Hà
Nội.

Đặc điểm tự nhiên
“Ở giữa khu vực trời đất, chính
giữa nam bắc đông tây, tiện nghi
núi sông sau trước.
Mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế
đất cao mà sáng sủa, dân cư
không khổ thấp trũng tối tăm,
muôn vật hết sức tươi tốt phồn
thịnh”.
“Là nơi thắng địa, là chỗ tụ hội
quan yếu của bốn phương”.
Sơ đồ Hoàng Thành Thăng Long

Tên gọi khác
Tống Bình
Đại La
Thăng Long
Đông Đô
Đông Quan.

Tên gọi Thăng Long – Hà Nội qua các thời kì lịch sử.

Thăng Long

Đông Quan
1408

Năm 1408 nhà Minh đô hộ
nước ta và đổi tên gọi Đông
Đô thành Đông Quan.

Hà Nội

1831
Năm 1010, 1010
Lý
Năm 1397
1397 1428
Năm 1831, trong cuộc
Công Uẩn dời đô
Đông
Đô Đông
Năm Kinh
1428 nhà
Đông Đô
cải cách của Minh
từ Hoa Lư (Ninh
được Hồ Quý
Lê sơ đổi tên
Mạng, kinh thành
Bình) ra Đại La
và
Ly đặt
khiNộithành
Đông
Thăng
Long
– Hà
có nhiều
tên gọi
khác
Thăng
Long xưa hợp
đặt tên cho kinh
xây
dựng
Kinh.
với …
các phủ, huyện
nhau
như
Đông
Đô,
Đông
Quan,
Đông
Kinh,
đô mới là Thăng
thành Tây Đô
xung quanh thành lập
với một
thể.Hà Nội.
Long. Mỗi tên gọi gắn
ở Thanh
Hoá. sự kiện lịch sử cụ tỉnh

1. Vị trí: Hà Nội nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ.
2. Tiếp giáp: Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Bắc Giang, Bắc Ninh,
Hưng Yên, Hà Nam, Hoà Bình, Phú Thọ.
3. Đặc điểm tự nhiên: Ở giữa khu vực trời đất, chính giữa nam
bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Mặt đất rộng mà
bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp
trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh”. Là nơi
thắng địa, là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương.
3. Tên gọi khác cuả Thăng Long – Hà Nội: Tống Bình, Đại La,
Thăng Long, Đông Đô, Đông Quan,…

02
Một số nét chính về lịch
sử Thăng Long – Hà Nội.

Hoạt động nhóm
Nhóm 1 + 3
Nhiệm vụ 1:
Đọc thông tin về Thăng
Long tứ trấn, quan sát
hình 2, 3, 4, 5 ở SGK
trang 48, và hoàn thiện
phiếu bài tập.

Hoạt động nhóm
Nhóm 1 + 3
Nhiệm vụ 1:
Đọc thông tin về Thăng
Long tứ trấn, quan sát
hình 2, 3, 4, 5 ở SGK
trang 48, và hoàn thiện
phiếu bài tập.

Tên trấn
Trấn phía
Thăng Long tứ trấn
Bạch Mã
Voi Phục
Kim Liên
Quán Thánh
Vì sao gọi làThăng Long Tứ Trấn?

Làm nhóm 4

Hoạt động nhóm
Nhóm 2 + 4
Nhiệm vụ 2:
Đọc thông tin về sự tích
Hồ Gươm và quan sát
hình 6 trong SGK trang
48, hãy kể lại sự tích Hồ
Gươm.

Tên trấn

Trấn phía
Thăng Long tứ trấn

Bạch Mã

Phía Đông

Voi Phục

Phía Tây

Kim Liên

Phía Nam

Quán Thánh

Phía Bắc
Vì sao gọi làThăng Long Tứ Trấn?
Vì theo tín ngưỡng dân gian, 4 ngôi đền thờ các vị
thần linh thiêng, trấn giữ bốn phía để bảo vệ kinh
thành Thăng Long.

Hoạt động nhóm
Nhóm 2 + 4
Nhiệm vụ 2:
Kể lại
Gươm.

sự

tích

Hồ

Sự tích Hồ Gươm
Trung tâm Hà Nội.

Tên cũ là Tả Vọng.

Truyền thuyết Lê Lợi
hoàn lại gươm báu cho
Long Vương.
Hồ Gươm Hà Nội

Hồ Gươm Hà Nội

Hồ Gươm còn có các tên gọi
khác như: hồ Tả Vọng, hồ Lục
Thuỷ (vì nước hồ có màu xanh biếc
quanh năm), hồ Thuỷ Quân (vì đây
là nơi triều đình dùng để duyệt thuỷ
binh,)…
Tên gọi Hoàn Kiếm chính
thức xuất hiện vào đầu thế kỉ XV
gắn với truyền thuyết vua Lê Thái
Tổ trả gươm báu cho Rùa Vàng sau
khi mượn gươm chiến đấu, đánh
tan giặc Minh, chính thức lên làm
vua và gây dựng triều đại nhà Hậu
Lê thịnh vượng.

Luyện tập
Hãy chọn đáp án đúng cho những câu hỏi sau:
Câu 1: Hà Nội nằm ở vùng trung tâm nào?
A. Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
B. Vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
C. Vùng Bắc Trung Bộ.

Luyện tập
Hãy chọn đáp án đúng cho những câu hỏi sau:
Câu 2: Bốn ngôi đền nằm ở bốn phía của thành Thăng
Long được gọi là?
A. Thăng Long tứ thánh.
B. Thăng Long tứ phủ.
C. Thăng Long tứ trấn.

Luyện tập
Hãy chọn đáp án đúng cho những câu hỏi sau:
Câu 3: Di tích nằm ở trung tâm thủ đô Hà Nội là?
A. Hồ Gươm.
B. Hồ Tây.
C. Hồ Ba Bể.

Luyện tập
Hãy chọn đáp án đúng cho những câu hỏi sau:
Câu 4: Di tích lịch sử - văn hoá Hồ Gươm gắn
liền với sự tích nào?
A. Vua Hùng kén rể.
B. Vết chân Thánh Gióng.
C. Lê Lợi trả gươm thần.

Làm việc nhóm
Đọc, suy nghĩ và trả lời câu hỏi
Vì sao Lý Công Uẩn lại chọn thành Đại La
làm kinh đô?

Lý Công Uẩn chọn thành Đại La
làm Kinh đô vì ở đây có vị trí, địa
hình rộng, bằng phẳng, thế đất
cao không bị ngập trũng, muôn
vật tươi tốt, giao thông thuận lợi.

Tượng Lý Thái Tổ

Vân dụng
Lựa chọn một trong hai nhiệm vụ dưới đây.
1. Hãy sưu tầm tư liệu và giới thiệu cho các bạn về
một nhân vật hoặc một di tích lịch sử, văn hoá của
Thăng Long – Hà Nội mà em yêu thích.
2. Hãy viết một đoạn văn thể hiện niềm tự hào của
em về truyền thống lịch sử, văn hoá của Thăng
Long – Hà Nội.

Làm cá nhân

Đền Ngọc Sơn

Thành Cổ Loa

Văn Miếu Quốc Tử Giám

Chùa Một Cột

DẶN DÒ
- Ghi nhớ các kiến thức của bài học.
- Chuẩn bị bài 9: Thăng Long – Hà Nội
(Tiết 2)

39

TIẾT HỌC KẾT THÚC.
KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ
NHIỀU SỨC KHOẺ. CHÚC
CÁC EM LUÔN CHĂM
NGOAN, HỌC GIỎI.